ابراهيم اصلاح عربانى

293

كتاب گيلان ( فارسى )

جدول شمارهء 6 - رده‌بندى آباديهاى داراى سكنهء سالهاى 1355 و 1365 گيلان برحسب جمعيت . كه حدود 31 درصد كل آباديها و 71 درصد جمعيت روستايى گيلان را در بر مىگيرد در فاصلهء سالهاى 1345 و 1365 ، برحسب گروههاى جمعيتى ، نشان‌دهندهء يكى از مهمترين ويژگيهاى جمعيت روستايى استان گيلان است . متوسط ميزانهاى رشد جمعيت روستاهاى 500 نفره و بالاتر سال 1365 در فاصلهء سرشماريها به شرح زير مىباشد : جدول شمارهء 7 - آباديهاى داراى سكنهء استان گيلان در سال 1365 برحسب جمعيت و به تفكيك شهرستان . متوسط ميزانهاى رشد جمعيت در روستاهاى اين استان با حجم جمعيتى آنها رابطهء مستقيمى دارد به گونه‌اى كه هرچه جمعيت روستاها افزوده شود ميزان رشد جمعيت آنها نيز رو به افزايش مىگذارد . اين رابطه هم در فاصله سالهاى 1345 و 1355 و هم در دورهء 10 ساله بعد صادق بوده است . با توجه به آنكه ميزان رشد طبيعى جمعيت روستائى گيلان در فاصلهء اين سالها بين 5 / 2 تا 7 / 2 درصد در سال نوسان داشته است مىتوان نتيجه گرفت كه در حالت كلى ، روستاهاى 1000 تا 2500 نفره اين استان در معرض مهاجر فرستى ضعيف و روستاهاى كمتر از 1000 نفره در معرض مهاجر فرستى شديد قرار دارند . رسيدن به آستانهء جمعيتى 2750 نفره در روستاهاى گيلان با شرايطى قرين است كه آن نقاط را قادر به حفظ افزايش طبيعى جمعيت خود مىكند . گذر از اين آستانه ، روستاها را به نقاط مهاجرپذير تبديل مىسازد و زمانىكه جمعيت آنها به بيش از 5 هزار نفر برسد وضعى شبيه به نقاط شهرى پرتحرك پيدا مىكنند و حتى از ميزان رشد جمعيتى بالاتر از نقاط شهرى برخوردار مىشوند . بديهى است شهرستانهاى مختلف گيلان از اين لحاظ وضع مشابهى ندارند و در حالىكه نسبت آباديهاى كم‌جمعيت ( 0 - 49 نفره ) در شهرستان رودسر ، 20 درصد كل آباديها و در شهرستان لاهيجان و تالش به ترتيب 8 / 18 و 2 / 15 آنها است نسبت اين قبيل آباديها در شهرستان صومعه‌سرا از 1 درصد و در شهرستان آستانه اشرفيه از 3 / 1 درصد تجاوز نمىكند . در مقابل ، در سال 1365 متجاوز از 30 درصد روستاهاى بالاى 2500 نفره استان گيلان در شهرستان رشت قرار داشته است . جمعيت اين‌روستاها در شهرستانهاى آستارا ، تالش و رودسر ، ميزان رشدى بيش از رشد طبيعى و در شهرستانهاى آستانهء اشرفيه ، رودبار ، فومن ، لاهيجان ، لنگرود كمتر از رشد طبيعى و در بقيه شهرستانها در حد ميزان رشد طبيعى جمعيت كشور ( 2 / 3 درصد در سال ) قرار داشته است . ميزان رشد جمعيت روستاهاى بيش از 2500 نفره شهرستانهاى * . به نقل از فرهنگ روستائى استان گيلان در مهرماه 1365 نشريهء 3 - 7 مركز آمار ايران . 0 - رقم مساوى صفر است .